DPS, dom spokojnej starości czy prywatny dom opieki? Czym się różnią

Szukając miejsca dla starszego rodzica lub dziadka, szybko trafiamy na wiele określeń: dom pomocy społecznej (DPS), dom spokojnej starości, dom opieki, dom seniora, pensjonat dla seniorów czy zakład opiekuńczo-leczniczy. Choć w codziennym języku często używamy ich zamiennie, kryją się za nimi różne rodzaje placówek – z innymi zasadami przyjęcia, finansowania i zakresem opieki. W tym artykule porządkujemy te pojęcia i podpowiadamy, na co zwrócić uwagę przy wyborze.

Dom pomocy społecznej (DPS)

Domy pomocy społecznej to placówki działające w ramach systemu pomocy społecznej. Prowadzą je najczęściej samorządy, a także organizacje pozarządowe i kościelne na zlecenie samorządu. Przeznaczone są dla osób, które z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności nie mogą samodzielnie funkcjonować, a nie da się zapewnić im odpowiedniej pomocy w miejscu zamieszkania.

Jak wygląda przyjęcie do DPS?

• wniosek składa się w ośrodku pomocy społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania seniora,
• pracownik socjalny przeprowadza wywiad środowiskowy,
• decyzję o skierowaniu i ustaleniu odpłatności wydaje ośrodek pomocy społecznej,
• miejsce w konkretnej placówce zależy od dostępności – w wielu regionach czeka się w kolejce.

Odpłatność za DPS reguluje ustawa o pomocy społecznej. Mieszkaniec przekazuje część swojego dochodu, a jeśli nie wystarcza on na pokrycie kosztu utrzymania, różnicę mogą uzupełniać najbliżsi członkowie rodziny oraz gmina – na zasadach określonych w przepisach. Szczegóły warto omówić z pracownikiem socjalnym.

Dom spokojnej starości, dom seniora, dom opieki

Nazwy „dom spokojnej starości”, „dom seniora” czy „dom opieki” najczęściej odnoszą się do placówek prywatnych, które zapewniają całodobową opiekę osobom starszym. Takie domy muszą uzyskać zezwolenie wojewody na prowadzenie działalności i podlegają jego kontroli. Warto sprawdzić, czy wybrana placówka figuruje w rejestrze prowadzonym przez urząd wojewódzki.

Najważniejsze cechy prywatnego domu opieki:

• przyjęcie następuje na podstawie umowy z placówką – bez skierowania z ośrodka pomocy społecznej,
• zwykle nie trzeba długo czekać na miejsce,
• koszt pobytu pokrywa senior lub jego rodzina,
• placówki często oferują wyższy standard pokoi, mniejsze grupy mieszkańców i szerszy zakres zajęć,
• zakres opieki i usług ustala się indywidualnie.

Zakład opiekuńczo-leczniczy i pielęgnacyjno-opiekuńczy

Zakłady opiekuńczo-lecznicze (ZOL) i pielęgnacyjno-opiekuńcze (ZPO) to placówki medyczne finansowane w części przez NFZ. Są przeznaczone dla osób, które po leczeniu szpitalnym wymagają stałej opieki pielęgniarskiej i leczenia, ale nie muszą przebywać w szpitalu. Przyjęcie wymaga skierowania lekarskiego i oceny stanu pacjenta. Pobyt w ZOL czy ZPO ma charakter przede wszystkim medyczny i często jest czasowy.

Porównanie w skrócie

• DPS – placówka pomocy społecznej, skierowanie z ośrodka pomocy społecznej, odpłatność według przepisów, możliwe kolejki.
• Prywatny dom opieki / dom spokojnej starości – umowa bezpośrednio z placówką, szybkie przyjęcie, koszt po stronie rodziny, większa elastyczność.
• ZOL / ZPO – placówka medyczna, skierowanie lekarskie, nacisk na leczenie i pielęgnację.

Jak wybrać odpowiednie miejsce?

Wybór zależy przede wszystkim od stanu zdrowia seniora, jego potrzeb, możliwości finansowych rodziny i tego, jak szybko potrzebna jest pomoc. Warto zadać sobie kilka pytań:

• czy senior potrzebuje przede wszystkim opieki i towarzystwa, czy intensywnego leczenia,
• czy możemy czekać na miejsce, czy pomoc jest potrzebna od zaraz,
• jak ważna jest bliskość domu rodziny i możliwość częstych odwiedzin,
• jakie warunki mieszkaniowe są dla seniora ważne – własny pokój, łazienka, spokojne otoczenie,
• czy ważna jest rehabilitacja i aktywność fizyczna.

Szczegółową listę kryteriów znajdziesz w naszym poradniku Jak wybrać dom opieki dla seniora?, a o kosztach piszemy w artykule Ile kosztuje prywatny dom opieki na Podkarpaciu?

Dwór Seniora – prywatny dom opieki na Podkarpaciu

Dwór Seniora w Chrząstówce koło Jasła to kameralny, prywatny dom opieki, w którym łączymy całodobową opiekę z domową atmosferą. Mieszkańcy zajmują komfortowe pokoje jedno-, dwu- i trzyosobowe z prywatnymi łazienkami, klimatyzacją i systemem przywoławczym przy łóżku. Dbamy o sprawność mieszkańców dzięki indywidualnie dobranej rehabilitacji, organizujemy zajęcia integracyjne, warsztaty, spacery i wycieczki – m.in. do Krosna, Jasła, Iwonicza i Rymanowa-Zdroju.

Budynek i otoczenie są dostosowane do potrzeb osób z ograniczoną mobilnością, a rodzina może spędzać czas z bliskimi w kawiarni, na dziedzińcu lub tarasie. Więcej o naszej historii przeczytasz na stronie O nas, a zdjęcia znajdziesz w galerii.

A co z osobami z demencją?

Wiele rodzin szuka miejsca dla bliskiej osoby z chorobą Alzheimera lub innym rodzajem otępienia. W takiej sytuacji szczególnie ważne są bezpieczeństwo, stały personel i spokojne, przewidywalne otoczenie. Piszemy o tym szerzej w artykule Czy dom opieki to właściwe miejsce dla osób z demencją?

Podsumowanie

DPS, prywatny dom opieki i ZOL to trzy różne rozwiązania – różnią się zasadami przyjęcia, finansowaniem i zakresem opieki. Prywatny dom opieki daje możliwość szybkiego przyjęcia i dopasowania opieki do potrzeb seniora. Jeśli szukasz domu spokojnej starości na Podkarpaciu, zapraszamy do kontaktu i odwiedzin w Dworze Seniora.